süleyman rüstəm
| ədəbiyyat4,169 | 11 | 35
əjdahalar googlla
suda üzməyə qorxan balıq
Yalnız deyilsən!
Bu duyğuların müvəqqəti olduğunu və kömək mövcud olduğunu bilmək vacibdir. Dostlarınıza, ailənizə, profesionallara müraciət etməyiniz vacibdir. Sizi dinləmək və lazım olan dəstəyi təmin etmək istəyən insanlar var.
Sözlük yazarları olaraq səni hər zaman dinləyə bilərik.
Əgər yalnız hiss edirsənsə, qaynar xəttə zəng et:
☎ 860-o kosmosda edərkən ham ham
-mən də alıram ilham
misralarını sahibi.dövrün öndə gedən düşünürü. * ham
sənə qurban olsun həyat yoldaşım. - misralaranın müəllifi.
səməd vurğun ilə eyni ildə - 1906 da doğulmuş şair. novxanı da dünyaya gözünü açıb. 1989-da ölüb. tərcümə və dramaturgiya sahəsində də çalışıb. həyatını səməd vurğun qədər araşdırmamışam. amma o da səməd vurğun kimi, rəsul rza kimi digər şairlərimizin güllələnməsinə imza atan, ssri-ə yaltaqlanan şairlərdən olub. mən onlara bir insan kimi yox, bir şair kimi simpatiya bəsləyirəm. süleyman rüstəmin bir şeirindən parça var ki, mübahisələrə səbəb olub. misralar budur:
Kəs səsini, ötmə dedim. Ötmə dedim, ötmə, tar!
istəməyir proletar səndə çalınsın Qatar.
Qaldıraraq qabar çalmış əlindəki çəkici,
Çəlik zindanlara vuran meşin döşlüklü işçi,
Deyir: “Yetər Yetim Segah, yetər Qatar, şikəstə,
Çünki deyil bizim həyat, mühit yetim və xəstə”.
istəməyir səni bizim yeni həyat, dinlə tar;
Get şahların, get xanların məzarında inlə, tar.
Sənin səsin canlandırır önümüzdə hər zaman
Hərəmxana və meyxana... Eyşi-işrət məclisi.
Səhnəmizdə yaşamaqda hala səsinlə inan:
Ərəbistan çöllərinin Məcnunu və Leylisi.
Sən bizimlə ötəməzsin, bəlli bizdən deyilsən,
Səndən uzaq yeni həyat, səndən uzaq inqilab
Yeni coşqun nəğmələrə sən etməzsən əsla tab.
Bir zövq almaz bu cəmiyyət ölgün ağlar səsindən............
bəziləri deyir ki, o bunu satirik olaraq yazıb amma heç inanmıram buna. çün o dövrdə təkcə s.rüstəm yox mikayıl rəfili də buna bənzər şeir yazmışdır. o da tarın səsini bəyənməmişdir
amma mikayıl müşfiq çox daha yaxşısını yazıb:
Oxu, tar, oxu, tar!...
Səsindən ən lətif şeirlər dinləyim.
Oxu, tar, bir qadar!...
Nəğməni su kimi alışan ruhuma çiləyim.
Oxu, tar!
Səni kim unutar?
Ey geniş kütlənin acısı, şərbəti-
Alovlu sənəti!
möhtəşəm bir şeir parçasıdır. belə xırda misralara necə bacarıbsan o ruhu əks etdirməyi ay müşfiq?
bütün bunlara baxmayaraq süleyman rüstəmin bir şeiri var ki, təsirləndiricidir. sizi bilmirəm amma mən hiss edə bilirəm bu şeiri:
Dörd ay vardı, ananın gözləri yol çəkirdi,
Başqa bir dərdi yoxdu, oğul dərdiydi dərdi.
Sorurdu: – “Balam hanı?” – Har cəbhədən gələndən
Ondan xəbər gəlməyir, xəbər gəlir öləndən.
Yerəmi batdı oğlum, göyəmi çıxdı oğlum?
Bəlkə mən yanılmışam, əzəldən yoxdu oğlum?!
El bilir, uşaqlıqdan o naxələf olmayıb.
Ürəyimə damıb ki, oğlum tələf olmayıb…
Səbəb nədir ki, yazmır anaya bircə kağız,
Oğul, oğul, – deməkdən qabar oldu dil, ağız!
Qəlbindəki ilk yara tazaydı, bu ilkiydi;
Onu bu hala salan nobarıydı, ilkiydi.
Qalxırdı yatağından dan yeri söküləndə…
Hər qapı açılanda, hər qapı döyüləndə,
Dikilirdi ananın gözləri bir nöqtəyə.
Sevinirdi: – “Oğlumdan bəlkə məktub var!” – deyə.
Dörd ay vardı, ananın gözləri yol çəkirdi,
Başqa bir dərdi yoxdu, oğul dərdiydi dərdi.
Tanımayan tapılmaz məhlədə poçtalyonu,
Hamı istərdi onu, hamı sevərdi onu.
Onu tanıyırdılar adamlar addımından,
Bir bayramda çantası dolu gəldiyi zaman.
Anaya şad xəbərlər gətirmişdi vaxtilə,
indi kağız almayan ana gələrək dilə,
Söylədi poçtalyona bir neçə acı kəlmə:
“Məktub olmasa, bir də sən bu həyətə gəlmə!”
Poçtalyon söz demedi, dilsiz dayanıb durdu,
Elə bil dağ başında onu ildırım vurdu…
Ananın gözlərində sual gördü bir yığın,
Başını yerə dikib dayandı xeyli dalğın.
Sinəsini ötürüb sonra küçəyə çıxdı,
Fikirlər, düşüncələr həssas qəlbini sıxdı.
Deyirdi öz-özünə: – ananın haqqı vardır,
Geniş dünya oğulsuz onun qəlbinə dardır…
Dörd ay vardı, ananın gözləri yol çəkirdi,
Başqa bir dərdi yoxdu, oğul dərdiydi dərdi.
Günlər keçdi… poçtalyon bu həyətə girmədi,
Ana, gözüylə onu çox aradı, görmədi.
Bütün həyətdəkilər öyrənmişdilər ona,
Hamı dedi: “görəsən nə oldu poçtalyona?!”
Bu qoca poçtalyon da anaya bir dərd oldu;
Yolunu gözləməkdən hər gün gözü dörd oldu.
Heç olmasa poçtalyon bu həyətə gələndə,
Məktub alan qonşular sevinəndə, güləndə,
Oğlunu xatırlayıb sevinirdi ana da –
Sevincindən hamının pay düşürdü ona da.
Ana düşündü: “Bəlkə qəlbini qırdım onun,
Kim bilir nə gəlibdir başına poçtalyonun…
Bəlkə onun da oğlu qanlı döyüşlərdədir,
Kim bilir, bəlkə o da mənimlə bir dərddədir…
Xəstədir, baxan yoxdur bəlkə də poçtalyona,
Evlərini bilsəydim, bir baş çəkərdim ona.
Bundan artıq nə gələr, nə gələr ki, əlimdən?!
Kaş ki o sözlər mənim çıxmayaydı dilimdən!
Məktub gətirməsə də, qoy gəlsin, görək onu,
Sevir bir ana kimi bu dərdli ürək, onu…”
Dərdli ananın artdı indi birə on dərdi,
Bir doğma oğul dərdi, bir də poçtalyon dərdi…
Bir gün küçə qapısı açıldı çox sürətlə,
Qonşular çıxdı evdən təəccüblə, heyrətlə.
Gördülər ki, poçtalyon əlində məktub gəlir,
Elə bil caynağında qartal ov tutub gəlir.
Aldılar bir qırpımda poçtalyonu dövrəyə,
– Məktub kimədir? Söylə, niyə dinmirsən, niyə?
Zilləyib gözlərini ananın gözlərinə,
Poçtalyon qanad taxdı öz şirin sözlərinə:
– Bundan neçə gün əvvəl məndən küsən, inciyən,
“Məktub olmasa, bir də bu evə gəlmə! – deyən
Mərhəmətli, möhtərəm anayadır bu kağız!..
Hamı bir səslə dedi: “Gözlərin aydın, ay qız!”
Ana, gözləri yaşlı, ətir saçdı dilindən,
Tez öpdü poçtalyonun məktub verən əlindən…
çox yaxşı şairsən bəlkə də s.rüstəm amma insan olaraq bilmirəm...
Rəsulzadəyə həqarət edən şairdir həm də. amma nə etmək olar. qorxub da. başa düşüləndir
BDU-nun professoru Qulu Məhərrəmli deyib. O bildirib ki, hadisə 1966-cı ildə baş verib:
“1966-cı ildə səhv etmirəmsə, Ankarada sovet mədəniyyət işçilərinin tərkibində Süleyman Rüstəm də olub. Azad Şərifov da o vaxt orada “Lidl qazeta”nın müxbiri imiş. Süleyman Rüstəm Azad Şərifova yaxınlaşıb və deyib ki, məni Rəsulzadənin (Məhəmməd Əmin Rəsulzadə) qəbrinin üstünə apar. Azad Şərifov da deyir ki, “problem yoxdur, sabah qrupunuz otelə gələndə mən yolun o tərəfində taksidə gözləyəcəyəm, gedərik”. Gediblər əsri məzarlığına, onu Rəsulzadənin məzarı ilə baş-başa qoyub. Bir az kənara çəkilib, görüb ki, Süleyman Rüstəm dizini yerə qoyub Rəsulzadənin məzarı üstündə ağlayır. Süleyman Rüstəm Bütün ömrü boyu sovet dövrünü vəsf edib. Yoldaşının xatirələrində var ki, Rəsulzadə “Koroğlu” urverturasını eşidəndə çox ciddi şəkildə sarsılıb. Mən hesab edirəm ki, “Koroğlu” uverturası, musiqi dili ilə Azərbaycan Cümhuriyyətinin hekayətidir. Mən bilirəm ki, Rəsulzadə onu duyub”.
indi onu mühakimə edənlər mənə qəribə gəlir. indi təsəvvür edin ki, siz şairsiniz və rusiya dövlətimizi işğal edir. sizə də deyilir ki, rusiyanı vəsf edən şeir yaz, köhnə dövlət qurucularını pislə əgər etməsən sənin anana, bacına işgəncə verəcəyik. siz nə edərdiniz?
mühakimə edəndə özünüzü başqasının yerinə qoyun
üzv ol